De kloof tussen bestuur en bevolking groeit al jaren. Vandaag aan de dag zijn het twee parallelle werelden.
De overheid heeft de macht om belastingen te heffen. Dit gebruikt ze om haar taken uit te voeren. In het verre verleden was er vaak een direct verband tussen belasting en doel. Na de privatisering van overheidstaken is dit verband langzaam verdwenen.
De marktwerking is gebaseerd op een concurrerend mensbeeld. Het bestuur en de ambtenaren werden in dit systeem de geldverdelers van de belastinginkomsten. In het begin nog met meten is weten, maar intussen is controle nagenoeg verdwenen. Belastingheffing en uitgaven staan los van elkaar.
In de gemeenteraad sprak een prominent politicus bij een voorstel tegen betaald parkeren in de hele stad, ‘maar dan kunnen wij geen leuke dingen meer doen voor de mensen’. Intussen zien inwoners weinig terug van hun alsmaar stijgende belastingen. De stad raakt vervuild en overlastgevers domineren de openbare ruimte. Het verkeersbeleid leidt tot urenlange files en levensgevaarlijke wegen. De langste winkelstraat anderhalf jaar opengooien en een vijfsterrenhotel onbereikbaar maken zijn geen ‘leuke’ dingen. Psychiatrisch patiënten zwerven op straat en wantoestanden in de zorg zijn dagelijks in het nieuws. De belastingbetaler heeft geen idee waar zijn geld blijft.
Het bestuur en de ambtenaren beschikken over miljarden euro’s. In Utrecht is het gemeentelijk personeel met 40% toegenomen in de afgelopen 4 jaar. Uitsluitend in de hoge regionen, want veel uitvoerenden zijn overbelast. Projecten verslinden subsidies (samen voor Overvecht) met ontelbaar veel projectleiders, rollen van de ene pilot naar de andere pilot.
De bestuurders zijn verworden tot regenten en de hoge ambtenaren tot hun lakeien. Zij houden elkaar in evenwicht. In hun wereld is het allemaal fantastisch. Ze beroepen zich op de democratie en gebruiken dit als vrijbrief.
Intussen neemt de machteloosheid bij de burger toe. De algemene verzuchting ‘ze doen toch wat ze willen’ is bekend. De regenten zijn omringd door allerlei instituties, die met belastinggeld zijn gestart ter bevestiging van hun succesvolle aanpak. Het systeem heeft de intrinsieke moraal aangetast.
Democratie is verworden tot een vinkje zetten bij de inspraakprocedures. Praatgroepen voor de bühne en intussen voert het bestuur hun eigen plannen uit. Een miljoenen kostend burgerberaad om de democratische schijn op te houden is het summum van manipulatie.
